Stop met het aannemen van neurodivergente mensen als je verslaafd bent aan 'normaal'
We vieren de superkrachten van autisme, de grenzeloze creativiteit van ADHD en het unieke perspectief van dyslexie. HR-managers kloppen zichzelf op de borst met hun inclusiviteitscijfers. Maar is dat eigenlijk wel zo oprecht? Deze zogenaamde viering van neurodiversiteit is in de meeste organisaties niets meer dan marketing. En erger nog, het is schadelijk.
Het probleem is niet dat we het talent niet erkennen. Het probleem is dat bedrijven de vruchten willen, maar weigeren de boom water te geven. Ze willen de hyperfocus en het oog voor detail van de autistische medewerker. Maar vervolgens dumpen ze hem in een kantoortuin waar de akoestiek en visuele prikkels hem binnen twee weken richting een burn-out jagen.
Ze willen de innovatie en de snelheid van de ADHD'er. Maar bij het functioneringsgesprek wordt hij afgerekend omdat hij zijn urenregistratie niet op orde heeft of te aanwezig is in vergaderingen. We vieren 'anders denken', maar we straffen 'anders doen'.
Mal
De meeste bedrijfsprocessen zijn ontworpen voor het gemiddelde. Standaardisatie. Efficiëntie. Iedereen in dezelfde mal. Als je een neurodivergent persoon in die mal perst en vervolgens zegt: "Je mag zijn wie je bent, zolang je maar meedoet met de vrijmibo, onze kantoortuin leuk vindt en je aan onze starre procedures houdt", dan ben je niet inclusief bezig. Dat is geen diversiteitsbeleid. Dat is pestgedrag verpakt in goede bedoelingen.
Het is alsof je een goudvis koopt vanwege zijn prachtige kleuren, hem op het tapijt legt en vervolgens teleurgesteld bent dat hij niet blaft zoals de hond. En erger nog: je verwijt de vis dat hij niet genoeg zijn best doet om zich aan te passen aan het droge ecosysteem.
Neurodiversiteit is geen accessoire dat je even toevoegt aan je teammix. Het is een fundamentele uitdaging van je status quo. Als je werkelijk neurodivers talent wilt laten excelleren, moet je bereid zijn om heilige huisjes omver te trappen. Ben je bereid om aanwezigheid op kantoor los te laten? Ben je bereid om communicatiestijlen aan te passen die voor jou ongezellig voelen, maar voor hen noodzakelijk zijn? En ben je bereid om te accepteren dat gelijkheid (iedereen hetzelfde behandelen) de vijand is van rechtvaardigheid (iedereen geven wat hij nodig heeft)?
Roofbouw
Zolang je de superkrachten wilt, maar de bijbehorende handleiding negeert, pleeg je roofbouw op mensen. Wil je de sticker op de deur en de likes op LinkedIn? Ga vooral door met posters en ontbijtsessies. Maar wil je de echte waarde ontsluiten en voorkomen dat je mensen beschadigt? Dan moet je stoppen met vieren en beginnen met verbouwen.
Zolang je interne processen heilig zijn en je mensen buigzaam moeten zijn, ben je geen inclusieve leider. Je bent de architect van hun burn-out. De vraag is niet of je talent in huis hebt. De vraag is of je het lef hebt om de omgeving te bouwen waarin dat talent overleeft. Wil je stoppen met slopen en beginnen met bouwen? De blauwdruk ligt klaar.
Over de auteur
- Karolien Koolhof is coach voor introverten en hoogbegaafden
- Auteur van het boek Introvert Leiderschap
- Contact