Vorige
Over de auteur
- Karolien Koolhof is coach voor introverten en hoogbegaafden
- Auteur van het boek Introvert Leiderschap
- Contact
introvert hoogbegaafd pleasen aanpassen
Van externe goedkeuring naar interne kracht
Karolien Koolhof •
We leven in een wereld die verslaafd is aan de spiegel. Niet de spiegel in de badkamer, maar de spiegel die we vinden in de ogen van anderen. We worden overspoeld met posts waarin mensen hun diepste twijfels delen of de underdog-positie innemen. Op het eerste gezicht lijkt dat dapper. Maar als coach voor zie ik dagelijks dat er een dunne lijn is tussen authenticiteit en het outsourcen van je eigenwaarde.
Zeker voor de diepdenkers, de observeerders en de strategen is die route naar geluk en succes een doodlopende weg. Want wie zijn kompas laat afhangen van anderen, raakt uiteindelijk de weg naar zichzelf kwijt. Wat mij betreft is het dus tijd voor een verschuiving: van externe validatie naar interne navigatie.
Locus of evaluation
Voordat we oordelen over het zoeken naar bevestiging, is het belangrijk om te begrijpen waar dit vandaan komt. Een externe locus of evaluation (je waarde buiten jezelf leggen) ontstaat niet zomaar. Zeker bij hoogbegaafden en introverten liggen de wortels vaak in de vroege jeugd en schooltijd.
Veel van de mensen die ik spreek, zijn opgegroeid met het gevoel 'anders' te zijn. Als kind voelde je haarfijn aan dat je niet helemaal in de pas liep met de groep. Om er toch bij te horen en je veilig te voelen, ontwikkelde je aanpassingsgedrag. Je antennes stonden constant naar buiten gericht: wat wordt er van mij verwacht? Wat moet ik doen of zeggen om geaccepteerd te worden?
Daarnaast worden hoogbegaafden vaak geprezen om hun prestaties, niet om hun 'zijn'. “Wat heb je een hoog cijfer gehaald”, in plaats van “Wat fijn dat je er bent.” Dit creëert onbewust een patroon van voorwaardelijke eigenwaarde: ik ben pas oké als ik presteer, of als een ander bevestigt dat ik het goed doe.
In het volwassen ondernemerschap of leiderschap vertaalt dit zich naadloos naar het nu. De 'cijfers' van vroeger zijn de 'likes' en reacties van nu geworden. Het voelt veilig om die bevestiging te blijven zoeken ("Doe ik het wel goed in vergelijking met die ander?"), maar het houdt je gevangen in dat oude patroon van aanpassing.
Valkuil
Wanneer je als professional blijft hangen in deze externe locus, wordt je gemoedstoestand een jojo. Krijg je een compliment? Dan voel je je euforisch. Zie je iemand anders die het 'beter' doet? Dan voel je je klein en onzeker. Je besteedt je emotionele huishouding in feite uit aan je omgeving.
Het voelt misschien even fijn, die troost. Het is een snelle suikershot voor het ego. Maar net als suiker, voedt het niet écht. Zodra de stilte terugkeert, is de honger naar bevestiging ook weer terug. Het maakt je afhankelijk van je publiek, in plaats van dat je leiding aan ze geeft.
In dit kader is het cruciaal om het onderscheid te maken tussen kwetsbaarheid en behoeftigheid. Behoeftigheid (of 'sadfishing') zegt eigenlijk: "Ik voel me onzeker, draag dit alsjeblieft even voor mij." Het is een onbewuste vraag om gered te worden. Het trekt mensen aan, maar vaak vanuit een dynamiek van medelijden. Je nodigt de ander uit om jouw therapeut te zijn.
Krachtige kwetsbaarheid zegt: "Ik vind dit spannend, en toch sta ik hier." Dit is leiderschap. Je deelt je proces niet om bevestiging te halen, maar om anderen te inspireren. Je hebt je emoties zelf verwerkt voordat je ze deelt.
Normaliseren
Dit brengt me bij mijn eigen rol en hoe ik mijn kanalen inzet. Je zult mij zelden zien posten om aan ‘likemining’ te doen (het bewust hengelen naar complimentjes om je eigen onzekerheid te sussen) Dat is niet waarom ik hier ben. Mijn doel is kennisdeling en normalisatie.
Als ik schrijf over de valkuilen van introversie, de intensiteit van hoogbegaafdheid of de struggle met perfectionisme, doe ik dat niet om medelijden op te wekken. Ik deel het zodat jij, als lezer, denkt: “Hè hè, eindelijk iemand die het snapt. Ik ben dus niet gek, ik ben gewoon hoogbegaafd.” Ik wil dat de problemen waar jij tegenaan loopt, genormaliseerd worden. Dat je herkenning vindt in mijn woorden, waardoor je stopt met jezelf te veroordelen.
Er is een groot verschil tussen een post die zegt: "Kijk mij eens worstelen" (gericht op de zender) en een post die zegt: "Worstel jij hier ook mee? Dit is hoe dat werkt in je brein" (gericht op de ontvanger). Ik kies bewust voor dat laatste.
Kracht
Ware autonomie ontstaat pas als je die locus naar binnen haalt (interne locus). Dit betekent niet dat je arrogant wordt. Het betekent dat je een fundamenteel vertrouwen ontwikkelt in je eigen oordeel. Je weet dat je werk goed is, omdat je het hebt getoetst aan je eigen hoge standaarden. En je weet dat je mag twijfelen, maar je hebt geen publiek nodig om die twijfel weg te masseren. Je onderzoekt het zelf of met een mentor.
Mensen met een sterke interne locus stralen een bepaalde rust uit. Ze hoeven zichzelf niet groter te maken dan ze zijn, maar ze maken zichzelf zeker ook niet kleiner. Ze zijn.
Het is verleidelijk om mee te gaan in de waan van de dag en te kijken naar wat iedereen om je heen doet. Maar vergelijken is de snelste weg naar stilstand. Je hebt geen externe goedkeuring nodig om bestaansrecht te hebben, je hebt focus nodig. Focus op jouw talent en jouw eigen weg.
Heb je het gevoel dat je toch steeds weer in dat patroon van aanpassen en pleasen schiet? Zoek dan geen 'redder' die met je mee gaat klagen, maar zoek een sparringpartner die je uitdaagt om weer op eigen benen te staan. Want uiteindelijk weet je zelf prima welke kant je op moet. Je moet het alleen weer even durven zien.