Ga naar inhoud
feedback neurodivergentie onderzoek

De impact van ongevraagde feedback op het werk

Karolien Koolhof
De impact van ongevraagde feedback op het werk

Feedback geven en ontvangen wordt vaak gezien als dé onmisbare motor voor professionele groei en ontwikkeling. Feedback is een cadeautje, klinkt het dan. Maar wat als je brein dat cadeautje ervaart als een onverwachte emmer ijskoud water? 

We denken vaak dat feedback ons altijd helpt om beter te worden. Maar de wetenschap zegt iets anders. Grote onderzoeken laten zien dat feedback er in ruim een derde van de gevallen juist voor zorgt dat we slechter gaan presteren (Kluger en DeNisi, 1996). Hoe kan dat? Goede feedback helpt je om je op je taak te richten. Maar als feedback onverwacht of onhandig komt, schiet je aandacht ineens naar jezelf. Je denkt niet meer na over het project waar je aan werkte, maar je schiet in de stress: doe ik het wel goed? Vinden ze me eigenlijk wel slim genoeg? Die snelle omschakeling zorgt voor veel stress en kost bergen energie. 

Vooral ongevraagde tips zijn een probleem. Dat is commentaar waar je niet om hebt gevraagd, bijvoorbeeld even snel bij de koffieautomaat of via een chatberichtje. Bij een gepland gesprek kun je je mentaal voorbereiden. Maar een ongevraagde tip overvalt je. Omdat je de controle even kwijt bent, voelt je brein dit veel sneller als een persoonlijke aanval. 

Kwetsbaar

Managementboeken gaan er vaak vanuit dat iedereen op dezelfde manier denkt (we noemen dat neurotypisch). Maar dat klopt niet. Zo'n 15 tot 20 procent van de mensen is neurodivergent. Dat betekent dat hun brein informatie nét even anders verwerkt. Doordat de meeste bedrijven daar geen rekening mee houden, raken deze mensen sneller uitgeput. Ongevraagde feedback is voor hen niet gewoon een beetje irritant, maar raakt een kwetsbare snaar. 

Als we inzoomen, zien we dat stress door ongevraagde feedback bij iedereen anders werkt. Voor veel mensen met (kenmerken van) ADHD is het omgaan met emoties een onzichtbare topsport. Een onverwachte tip kan bij hen zorgen voor een heel heftige, lichamelijke reactie. In de psychologie heet dit Rejection Sensitive Dysphoria (RSD). Waar iemand anders de kritiek makkelijk van zich af laat glijden, voelt iemand met ADHD-kenmerken zich vaak direct keihard persoonlijk afgewezen. 

Hyperfocus

Bij mensen met autismekenmerken ontstaat stress op een andere manier. Voor hen zijn voorspelbaarheid en een diepe concentratie (hyperfocus) heel belangrijk om prikkels buiten de deur te houden. Een ongevraagde tip verstoort die focus abrupt. Je moet ineens schakelen, en dat kost ontzettend veel denkkracht. Als dat vaak gebeurt, leidt dat tot flinke vermoeidheid. 

Voor hoogbegaafde werknemers is zelfstandigheid juist enorm belangrijk. Als zij steeds ongevraagd worden bijgestuurd over taken die ze zelf allang hadden uitgedacht, voelt dat niet als hulp. Het voelt alsof ze niet vertrouwd worden in wat ze kunnen. En dat gebrek aan vrijheid is een direct recept voor diepe frustratie en demotivatie. 

Wat voor de één een fijne tip is, levert de ander vooral hartkloppingen op. Om bedrijven hiermee te helpen, doe ik voor mijn bachelorthesis onderzoek naar precies dit onderwerp: zorgen neurodivergente kenmerken ervoor dat we anders reageren op ongevraagde feedback?

Help mee

Herken jij je in dit verhaal? Of je nu wel of geen etiketje hebt, jouw ervaring is goud waard! Help mij en de wetenschap door mijn korte vragenlijst in te vullen. Het is 100 procent anoniem (de gegevens op de eerste pagina worden niet met ons als onderzoekers gedeeld) en kost maar maximaal 10 minuutjes. 🔗[Klik hier om naar de vragenlijst te gaan]

Samen maken we de werkvloer een stukje fijner. Alvast heel erg bedankt voor het invullen en delen.

Karolien Koolhof

Over de auteur