Vorige
hoogsensitief hoogsensitiviteit
De kracht van een hoogsensitief brein
Karolien Koolhof •
Je zit in een kantoortuin waar telefoons rinkelen en collega's door elkaar heen praten. Aan het einde van de dag ben je niet gewoon moe, maar helemaal leeggetrokken. Ook kun je soms de niging hebben om gevoelens van anderen over te nemen. Herkenbaar? Dan zou je best eens hoogsensitief kunnen zijn.
Dr. Elaine Aron, de grondlegger van het onderzoek naar hoogsensitiviteit, ontdekte dat ongeveer twintig procent van de bevolking wordt geboren met een zenuwstelsel dat informatie veel grondiger en intenser verwerkt. Iets dat in een drukke wereld vaak leidt tot overprikkeling.
Heel lang dachten mensen dat gevoelig zijn iets was dat je moest afleren, een soort lastig karaktertrekje dat je in de weg zat bij het maken van een carrière. Maar de ontdekkingen van Elaine Aron lieten zien dat het geen keuze is, maar iets fysieks waarmee je wordt geboren. Om dit goed te begrijpen, kun je jouw hersenen zien als een grote zeef waar alle gebeurtenissen van een dag doorheen vallen. Bij de meeste mensen heeft deze zeef vrij grote gaten, waardoor alleen de allerbelangrijkste en grootste brokken informatie blijven hangen en de rest van de prikkels (zoals achtergrondgeluiden of de subtiele spanning tussen twee collega's) gewoon ongemerkt wegvloeit.
Maar als je hoogsensitief bent, heeft jouw zeef extreem kleine gaatjes. Dat betekent dat werkelijk alles blijft hangen. Elk geluidje, elke verandering in het licht, elke blik van je baas en elke onuitgesproken emotie in een vergadering. Omdat jouw hersenen al deze kleine beetjes informatie de hele dag door moeten verwerken en een plekje moeten geven, moet je mentale harde schijf veel harder werken dan die van je collega's, wat direct verklaart waarom je na een werkdag vaak behoefte hebt aan absolute stilte.
Dieper
Deze manier van informatie verwerken brengt een aantal hele specifieke eigenschappen met zich mee. Allereerst betekent het dat je onbewust veel dieper en langer over dingen nadenkt voordat je een beslissing neemt of een mening vormt. Waar anderen misschien direct enthousiast op een nieuw idee van de directie springen, slik jij het niet in één keer door, maar ga je het als het ware herkauwen. Je bekijkt het plan van alle kanten, ziet direct mogelijke beren op de weg en overziet de langetermijngevolgen. Dit diepe nadenken kan ervoor zorgen dat anderen je soms wat traag of overdreven voorzichtig vinden, maar in werkelijkheid ben je extreem grondig en behoed je het bedrijf vaak voor ondoordachte fouten.
Het nadeel van deze diepgaande verwerking is echter dat de spreekwoordelijke emmer veel sneller vol raakt. Elke prikkel die je opvangt is een druppel in die emmer, en in een drukke kantooromgeving staat de kraan wagenwijd open. Als die emmer eenmaal overstroomt, ontstaat er overprikkeling. Dat is een puur biologische grens: er past letterlijk geen extra informatie meer in je systeem, waardoor je je plotseling uitgeput, prikkelbaar of fysiek niet lekker kunt voelen.
Thermometer
Daarnaast fungeer je vaak als de emotionele thermometer van de afdeling, omdat je niet alleen je eigen emoties heel intens ervaart, maar ook als een spons de gevoelens van anderen opzuigt. Je hebt er een feilloze radar voor wanneer een collega niet goed in zijn vel zit, zelfs als diegene met een glimlach zegt dat alles prima gaat. Je voelt de onderstroom in een team, de spanningen die niet worden uitgesproken en de behoeftes die onvervuld blijven. Deze enorme capaciteit voor empathie maakt je tot een zeer gewaardeerde en loyale collega waarbij mensen graag hun hart luchten, al kost het je aan de andere kant ook veel energie om die emotionele spons aan het einde van de dag weer uit te wringen en los te laten wat niet van jou is.
Tot slot beschik je over een intern vergrootglas waarmee je details opmerkt waar anderen straal aan voorbij lopen. Je ziet de kleine inconsistenties in een rapport, je merkt het op als de sfeer in een e-mail net even anders is dan normaal, en je haalt onregelmatigheden feilloos uit ingewikkelde data. Dit oog voor nuance stelt je in staat om met grote precisie en te werken.
Hoogsensitiviteit kan een kracht zijn op de werkvloer, als je weet hoe je hem in kunt zetten. Zorg bijvoorbeeld dat je jouw eigen emmer op tijd kunt legen en rekening houdt met het feit dat jouw brein meer hersteltijd nodig heeft. Mits goed ingezet, kan het echt het verschil maken.
Over de auteur
- Karolien Koolhof is coach voor introverten en hoogbegaafden
- Auteur van het boek Introvert Leiderschap
- Contact