Ga naar inhoud
lichaamswerk hoogbegaafdheid pesso

Soms moet je gewoon even stoppen met praten

Karolien Koolhof •
Soms moet je gewoon even stoppen met praten

Soms lijkt het allemaal zo logisch. Je weet waarom dingen gaan zoals ze gaan en ziet ook de oplossing. Maar toch gebeurt er niets. Zou het dan wellicht zo kunnen zijn dat die oplossing vooral uit je hoofd afkomstig is en dat je bent vergeten te checken of het ook goed voelt?

Als coach zie ik dit patroon voortdurend. Mensen die zó goed zijn in denken, dat denken ook hun ontsnappingsroute wordt. Elk gevoel wordt meteen een verklaring en elke spanning krijgt een label voordat hij gevoeld is. Vaak neemt het alles over.

Voor mij is het de reden geweest om ook meer te leren over lichaamswerk. Soms is dat precies de ingang die nodig is om er wel weer beweging in te krijgen. Denken is dan niet de weg naar inzicht, maar juist de blokkade ervoor.

Blinde vlek

In de hulpverlening is taal nog vaak de standaard. Je praat over wat er speelt. Lekker meetbaar en in veel gevallen werkt het heel goed. Maar bij mensen die uitblinken in denken, kan het een blinde vlek worden. Iemand die alles kan beargumenteren, wordt zelden doorverwezen naar lichaamswerk. Want ze snapt het toch allang? Maar begrijpen en voelen zijn twee verschillende dingen en bij deze groep loopt het ene vaak ver voor op het andere.

Ik heb zelf jarenlang alleen met taal gewerkt, zeker als journalist. Vragen en spiegelen in woorden. Tot ik meemaakte hoe een cliënt tijdens een lichaamsgerichte oefening in tranen uitbarstte op een moment waarop er nog helemaal niks gezégd was, alleen maar gevoeld. Het liet me zien hoeveel beter het soms werkt om dingen vanuit dat perspectief te bekijken.

Dominant

Ik wilde niet alleen op mijn onderbuik afgaan, dus ben ik gaan uitzoeken wat daarover bekend is. Eén ding wilde ik eerst nuanceren, namelijk het idee dat hoogbegaafden sowieso overprikkeld zijn en dat dat dus "de verklaring" is voor waarom lichaamswerk nodig zou zijn. Dat beeld is populair, maar de nieuwste meta-analyses nuanceren het flink. Het verband tussen hoogbegaafdheid en overprikkeling blijkt vooral op intellectueel vlak te zitten, niet zozeer zintuiglijk of emotioneel. 

Het gaat er vooral om dat het denken als strategie soms zó dominant is geworden, dat voelen ondergesneeuwd raakt. Eigenlijk is er dus iets overgeslagen, wat je kunt gebruiken als ingang voor een gesprek.

Ik gebruik lichaamswerk naast meer cognitieve oefeningen, als gelijkwaardig spoor ernaast. Als een cliënt te snel naar de verklaring springt, vraag ik soms bewust niet door op de inhoud. Ik vraag: waar zit dat in je lijf? Wat gebeurt er in je buik, je ademhaling?

Vermijding

Ik denk dat we in de hulpverlening te makkelijk aannemen dat iemand die goed kan praten, ook al voldoende in contact staat met zichzelf. Dat is een misverstand. Dat goede praten kan soms juist ook een manier zijn om maar niet te hoeven voelen.

Dus de vraag die ik mezelf nu bij elke cliënt stel, is: wat vertelt deze persoon me níet, omdat het nooit als vraag gesteld is? Zolang we lichaamswerk blijven zien als aanvullend blijven we die blinde vlek in stand houden. Het verdient wat mij betreft een vaste plek in de behandelkamer.

Karolien Koolhof

Over de auteur